Praćenje šava zavara i pozicioniranje šava zavarivanja su dvije različite funkcije koje se koriste u automatizaciji zavarivanja. Praćenje zavarenog šava i pozicioniranje zavarenog šava su dvije međusobno zavisne tehnologije koje igraju vrlo važnu ulogu u procesu zavarivanja.
Pozicioniranje zavarenog šava, također poznato kao indukcija zavarenog šava, je proces otkrivanja položaja i smjera šava na radnom komadu prije početka procesa zavarivanja. To se obično postiže korištenjem senzora i softverskih programa koji vode pištolj za zavarivanje do preciznog položaja šava. Svrha pozicioniranja zavarenog šava je osigurati da se zavarivanje precizno primjenjuje na zavareni šav, što je ključno za osiguranje čvrstoće i integriteta zavarivanja. Osim toga, pozicioniranje zavarenog šava pomaže u smanjenju nedostataka kao što su zarezi, prepunjavanje i izgaranje.
Postoji nekoliko metoda za lociranje zavarenih šavova, uključujući taktilnu indukciju, linijsku indukciju i lasersku indukciju. Taktilni senzor je metoda otkrivanja šavova fizičkim dodirivanjem površine radnog komada žicom ili mlaznicom. Ova metoda je jednostavna i pouzdana, ali je spora i ima ograničenja u otkrivanju praznina u zavarenim šavovima. Senzor linije je sličan taktilnom senzoru, ali koristi servo motor za brzo pomicanje linije gore-dolje dok se robot kreće duž radnog komada. Ova metoda može otkriti sučeone zavare koje je teško locirati pomoću statičkih linija ili indukcije kontakta mlaznice, ali zahtijeva specifičan hardver i softver. Laserska indukcija je brža od taktilne indukcije i može otkriti šavove debljine 1/16 inča. Međutim, postoje ograničenja u otkrivanju praznina u zavarenim šavovima, budući da se kvadratni čeoni zavari ne mogu pronaći.
S druge strane, praćenje zavarenog šava je proces praćenja putanje zavarenog šava tokom procesa zavarivanja. Ovo se postiže upotrebom senzora i softverskih programa za vođenje pištolja za zavarivanje u realnom vremenu duž zavarenog šava. Svrha praćenja šava zavara je osigurati da se zavarivanje precizno primjenjuje na šav, čak i ako se promijeni položaj ili oblik šava. Ovo je ključno za osiguravanje čvrstoće i konzistentnosti zavarivanja, čak i ako je radni komad pod utjecajem toplinskog širenja ili drugih faktora koji uzrokuju deformaciju.
Postoji nekoliko metoda za praćenje šavova, uključujući praćenje luka, lasersko praćenje i vizualno praćenje. Praćenje luka uključuje mjerenje karakteristika luka tokom procesa zavarivanja kako bi se odredila razlika između putanje koju podučava robot i stvarne putanje zavarivanja. Ova metoda je prikladna za dijelove sa dugim ili zakrivljenim zavarenim spojevima, koji se mogu razlikovati od komponente do komponente. Lasersko praćenje koristi laserske senzore za praćenje zavarenog šava tokom procesa zavarivanja, pružajući povratnu informaciju u realnom vremenu robotu kako bi se osigurala tačna primjena zavarivanja na zavareni šav. Vizuelno praćenje koristi kameru za snimanje slika zavarenog šava tokom procesa zavarivanja, koje se zatim analiziraju softverom kako bi se robot vodio da se kreće duž zavarenog šava. Ova metoda je prikladna za komponente složenih geometrijskih oblika ili značajno deformirane obratke.
Ukratko, pozicioniranje i praćenje šava zavarivanja su važne funkcije u automatizaciji zavarivanja, ali imaju različite namjene i oslanjaju se na različite tehnologije. Pozicioniranje zavarenog šava koristi se za otkrivanje položaja i smjera zavarenog šava prije početka procesa zavarivanja, dok se praćenje šava zavara koristi za praćenje putanje zavarenog šava tokom procesa zavarivanja. Ove dvije funkcije su ključne za optimizaciju efikasnosti i kvaliteta procesa zavarivanja, a mogu pomoći u smanjenju mogućnosti defekta, poboljšanju čvrstoće i integriteta zavarenih spojeva.